Nachtelijk tandenknarsen: wat een tandheelkundig onderzoek kan verduidelijken
Uw partner hoort knarsgeluiden of u wordt wakker met vermoeide kaken. Voordat u een opbeetplaat koopt, is het nuttig te begrijpen wat onderzocht moet worden: de spieractiviteit, de toestand van de tanden en de oorsprong van pijn. Niet elk geval van bruxisme heeft dezelfde gevolgen en niet alle kaakpijn komt door tandenknarsen.
Klemmen en knarsen geven niet hetzelfde signaal
Bruxisme omvat zowel tanden op elkaar klemmen als tandenknarsen. Het kan optreden terwijl u wakker bent of slaapt, soms zonder dat u het merkt. De krachten belasten de tanden en de structuren rondom de kaak. Geluid kan dus een aanwijzing zijn, maar geen geluid horen sluit klemmen niet uit. Volgens het NIDCR hebben milde vormen niet altijd behandeling nodig. Bij de beoordeling wordt onder meer bekeken welke gevolgen de activiteit voor uw gebit en comfort heeft.
Tanden en spieren samen bekijken
Gevoelige tanden, een afgebroken stukje tand, slijtage of vermoeide kaakspieren bij het ontwaken kunnen aanleiding zijn voor een afspraak. Vertel wat nieuw is en wat u hindert bij het kauwen. Pijn bij het oor of de slapen bewijst geen tandenknarsen. Gewrichten, spieren en andere oorzaken kunnen betrokken zijn. Neem snel contact op met uw arts of tandarts als uw mond openen of eten moeilijk wordt. Kunt u niet meer eten of drinken, vraag dan dringend medische hulp.
Niet alles aan stress toeschrijven
Stress kan meespelen, maar verklaart niet elke situatie. Het NIDCR noemt verschillende factoren, waaronder bepaalde medicijnen, alcohol, cafeïne en roken. De NHS vermeldt ook verbanden met slaapstoornissen. Vertel daarom over uw behandelingen en gewoonten, en over eventueel snurken of ademstops die een naaste heeft opgemerkt. Geen van deze elementen bewijst afzonderlijk de oorzaak. Stop niet zelf met een medicijn omdat het als mogelijke factor wordt genoemd. Bespreek een vermoeden met de voorschrijver.
Het onderzoek begrijpen voordat u een hulpmiddel kiest
De tandarts bekijkt uw tanden, restauraties en pijnlijke plaatsen en brengt die bevindingen samen met uw verhaal. Bereid vragen voor: hebben de zichtbare sporen nu gevolgen? Is opvolging, bescherming of herstel nodig? Afhankelijk van de situatie kan een slaaponderzoek worden overwogen, maar dat is niet bij elke klacht nodig. In België adviseert UZA bij kaakgewrichtsklachten eerst een beoordeling door huisarts of tandarts. Een eventuele verwijzing naar gespecialiseerde zorg volgt uit die beoordeling.
Weten wat een opbeetplaat kan doen
Een opbeetplaat die de tandarts voorstelt, dient onder meer om de tanden te beschermen. Ze garandeert niet dat het knarsen of alle pijn verdwijnt. Een goede pasvorm en opvolging zijn belangrijk. Een standaardmodel dat zonder onderzoek wordt verkocht, vervangt die beoordeling niet. Wees voorzichtig met beloften van genezing. Vraag bij een voorgesteld hulpmiddel naar het precieze doel, de draag- en onderhoudsinstructies en de signalen waarbij u opnieuw contact moet opnemen. Pas de opbeetplaat niet zelf aan.
De belasting beperken en opvolging afspreken
Vermijd bij pijn onnodige belasting door kauwgom of erg hard voedsel. Ontspanning en bewustwording van klemmen overdag kunnen de behandeling aanvullen. Ze garanderen niet dat u de activiteit tijdens uw slaap bewust kunt beheersen. Spreek af wat opnieuw wordt beoordeeld: pijn, comfortabel kunnen eten, de toestand van de tanden of het verdragen van de opbeetplaat. Blijft de hinder bestaan, vraag dan opnieuw advies in plaats van steeds meer hulpmiddelen of oefeningen van het internet uit te proberen.